ap world history compare and contrast essay help essay for students of high school what is the best essay writing company link link writing a book critique essay on internet services resume writing services chicago illinois weather big y homework helpline horse help me with chemistry homework buying essays online uk mail buy essays for university of phoenix writing college papers for cash research good essay writing companies رفتن به محتوای اصلی

یکشنبه, 1394/09/22 - 10:33

رمان به مثابه يك فرصت اجتماعي

ارتباط روحانيون با ادبيات مدرن - كه اينجا مقصودم داستان كوتاه و رمان است- از سالها پيش كاملا جدي بوده است و لااقل نمونه هاي برجسته اي از اين رابطه در دهه هاي اخير ميان طيفي از روحانيون روشنفكر حوزه هاي علميه وجود دارد. از مطالعه گسترده آثار نويسندگان معاصر ( امثال آيت الله خامنه اي ) تا جلسات نقد و تحليل آثارشان ( مرحوم صفايي حائري كه به عين ، صاد مشهور بود ) بگيريد تا برگزاري جلسات آموزشي داستان نويسي در برخي نهادهاي حوزوي قم و مشهد و تهران و اصفهان مثل دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم.
در همين حال برخي نويسندگان حوزوي نيز بوده اند كه در اين سالها داستان كوتاه نوشته يا ترجمه كرده اند و به نوعي در اسن فضاي خاص حضور داشته اند.
در همين فاصله برخي نويسندگان روحاني كه در سالهاي پيش از انقلاب تجربه هايي در نگارش نمايشنامه هاي مذهبي و انقلابي داشتند بعد از انقلاب به عنوان نويسنده فيلمنامه هاي سينمايي يا مجموعه هاي تلويزيوني شناخته شدند و توفيقات جدي پيدا كردند.
اما رويداد قابل توجهي كه در سالهاي اخير به چشم مي خورد و به طور جدي قابل مطالعه است حضور جدي نويسندگان روحاني و حوزوي در عرصه داستان بلند و رمان است .
اين پديده به طور طبيعي در نگاه نخست و ملاحظه اي گذرا استفاده از يك ظرفيت تبليغي جديد و بهره بردن از يك ابزار ارتباطي مؤثر جهت انتقال پيام است (و شايد برخي نمونه هاي قديم تر مثل سياحت شرق و سياحت غرب از مرحوم آيت الله نجفي قوچاني يا مناظره دكتر و پير شهيد هاشمي نژاد و ... را بتوان در همين چارچوب بررسي كرد).
از اين منظر رمان نوشتن براي يك روحاني به عنوان استفاده از اين وسيله مهم جهت اداي وظيفه ديني و تبليغي و رسالت حوزوي در راستاي مأموريت اساسي طلبگي اوست و جاي تعجب ندارد و من از اين بابت بسيار خوشوقت هستم كه حوزويان به اين گونه قابليت ها و زبان هاي نو بيانديشند و نه از موضع تفوق و از جايگاهي بالاتر - بلكه از موضع برابر و هم سطح مخاطب - بكوشند تا چشم در چشم او بدوزند و با او سخن بگويند و براي او بنويسند.
اما من در اينجا برآنم تا از زاريه اي ديگر به اين اتفاق مبارك بنگرم و بخشي فرامتني از رويداد را مورد توجه قرار دهم.
نويسنده وقتي رمان مي نويسد ناگزير بايد جامعه و زندگي و احوال مخاطب خود را مطالعه كند و با مخاطب به طور زنده و ملموس همراه شود. بايد با خواننده نفس بكشد ، بايد خود را در كنار او احساس كند ، بايد از فضاي بسته و محدود خود جدا شود و به كوچه و خيابان قدم بگذارد ، بايد در كنار مخاطب بنشيند .
نويسنده زماني مي تواند اثري ماندگار و خواندني و مؤثر و جدي بيافريند كه از چشم خواننده بببيند و از گوش خواننده بشنود و به قول تولستوي بزرگ با كفش هاي مخاطب راه برود.
مهمترين بخش اتفاق به نظر من درست همين جا رخ مي دهد كه نوشتن رمان براي نويسنده روحاني مجالي فراهم مي كند تا نزديكترين ارتباط را با لايه هاي مختلف مخاطب خود برقرار كند.
روحانيت به شكل سنتي هميشه نزديكترين ارتباط را با مخاطب خود داشته است. طي قرن ها مردم از طبقات مختلف همواره روحانيت را در كنار خود ديده اند و نزديكترين رابطه را با عالم محل خود برقرار كرده اند. به شكل سنتي ملاي مكتبخانه و امام جماعت مسجد و عالم محل و روحاني بزرگ شهر هميشه در شرايط گوناگون پناه و ملجأ مردم بوده اند و نقش پدري را براي آنان ايفا كرده اند. روحاني محل كه معمولا باسوادترين يا يكي از باسوادترين اهل محله بوده برايشان نامه نوشته و نسخه خوانده و راهنمايي كرده و در شادي و غم شريكشان بوده است.
با تغييرات و تحولات اجتماعي و در دوران جديد كه آن جايگاه دچار تحول شد ، به تدريج مدرن شدن نظام آموزش و ارتباطات و تعاملات عمومي ديگر آن ميزان ارتباط تنگاتنگ و نزديك وجود ندارد و بايد لاجرم وسايطي به عنوان جايگزين براي ايجاد و حفظ ارتباط روحانيت با قشرهاي مختلف مردم جستجو كرد.
شايد شبكه هاي اجتماعي و فضاي مجازي قدري از اين خلأ را پركنند اما همچنان جايگاه و موقعيتي كه رمان ايجاد مي كند كاملا متمايز و متفاوت به نظر مي رسد.
در عين حال استمرار اين تجربه و تراكم اين نمونه ها طي سالهاي آينده مي تواند ذخيره اي گرانبها و گنجينه اي ارزشمند براي مطالعه و بررسي ارتباطات و تعاملات روحانيت با مردم باشد.
نقش آيينگي ادبيات و مخصوصا رمان باعث مي شود تا فضاي جامعه را بتوان در آن به تماشا نشست و بي شك تصويري كه نويسندگان روحاني و حوزوي از جامعه ترسيم مي كنند بسيار مهم و قابل توجه خواهد بود.
اما همچنان نكته اساسي و مهم فرصتي است كه موقعيت نويسنده رمان براي يك عالم روحاني و اديب حوزوي براي نزديك شدن كامل به مخاطب و درك و فهم او ايجاد مي كند.
فرايند دقيق و پيچيده اي كه به طور ناخواسته براي شناختن كامل مخاطب و سفر به دنياي او در ذهن و جان نويسنده رخ مي دهد اتفاقي بس مبارك و بسيار حياتي است كه مي تواند سرآغاز مفاهمه و دركي متقابل باشد كه اين روزها بيش از همه بدان محتاجيم.
اين نياز حياتي كه براي جسم جامعه بيش از نياز بدن انسان به آب است بيش از هر زمان ديگر در لحظات شكل گرفتن يك ايده داستاني در ذهن نويسنده روحاني رخ مي دهد و آثار و بركات اين ارتباط - چه در جانب توليد اثر توسط نويسنده و چه در جانب خوانش اثر توسط مخاطب - چندان گسترده و درازدامن است كه مي تواند ابعاد ديگري از حيات اجتماعي ما را دربرگيرد و در جنبه هاي ديگر رابطه روحانيت و حوزه هاي علميه با مردم نمودار شود .
بدين ترتيب در اينجا رمان نه تنها به عنوان يك اثر هنري و ادبي بلكه به مثابه يك فرصت براي بازسازي روابط اجتماعي و موقعيتي خاص و ممتاز براي درك متقابل ديده مي شود و اين فرصت اساسي و كم نظير را نويسندگاني روحاني از حوزه علميه فراهم ساخته اند كه پيشگام نوشتن رمان و داستان بلند در زمان حاضر هستند.

ایـــــجاد دیـــدگاه

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری می‌تواند روزه باشد و به ما هم قهوه بدهد و خود هم ننوشد و این امر به خودی خود یک توانمندی و یک نسخه ارزشمند است که این شخص تکیه‌ بر داشته‌های ظاهری و تقوای خودش نداشته باشد و همواره «طریقة‌الشریعت» را منظور کند که می بینیم این موضوع در چه جاهای ظریفی می تواند خود را نشان دهد.

رضا
امیرخانی
نویسنده و منتقد ادبی
essay writing here site essay writing on my classroom i want to write an essay help with biology essays here site buy literary analysis essay write custom research paper write homework write homework writing methodology for dissertation write a research paper if you buy an essay is it plagiarism the essay writing my village writing a good research paper high quality write a report for me site essay writing on my favourite pet essay help flood victims what should i write for my college application essay writing a nursing research paper essays on service marketing help with phd proposal what should i write my profile essay about what to write my essay about buy help you write essay essay essay about service above self